//
Histrionik kişilik bozukluğu (HPD), aşırı duygusallık ve sürekli dikkat arayışı ile karakterize edilen bir kişilik bozukluğudur. Toplumda az bilinen ancak işlevselliği önemli ölçüde etkileyen bir durumdur. Genel nüfusun yaklaşık %2'sinde görülür ve kadınlarda daha sık tanılanır. HPD'li bireyler, yaşamlarının merkezinde olmak ister ve dikkati üzerlerine çekmek için dramatik davranışlar sergiler. Bu makalede, histrionik kişilik bozukluğunun ne olduğunu, belirtilerini, nedenlerini ve tedavi seçeneklerini detaylı olarak inceleyeceğiz.
Bu içerik, psikoloji ve ruh sağlığı alanında uzman ekibimiz tarafından hazırlanmıştır.
Uzman psikologlarımızla ücretsiz ön görüşme yapın ve size uygun destek modelini birlikte belirleyin.
Ücretsiz başlayınHistrionik kişilik bozukluğu, DSM-5 tarafından tanımlanan bir kişilik bozukluğudur. "Histrionik" kelimesi Latince "histrio" (aktör) kelimesinden gelir ve dramaya olan eğilimi yansıtır.
Temel özellikleri şunlardır:
Benlik saygısı, dışsal onaylara aşırı bağımlıdır. HPD, narsistik kişilik bozukluğu ile bazı özellikleri paylaşır, ancak farklı motivasyonlar içerir.
| Normal Davranış | Histrionik Davranış |
|---|---|
| Duruma uygun duygusal ifade | Abartılı, teatral duygusallık |
| Sağlıklı sosyal ilgi | Sürekli dikkat merkezi olma ihtiyacı |
| Otantik ilişkiler | Yüzeysel, dramatik ilişkiler |
| Denge duygular | Hızlı ve yoğun duygu değişimleri |
| Bağımsız düşünce | Kolayca etkilenme |
DSM-5, HPD tanısı için 8 kriterden en az 5'inin mevcut olmasını gerektirir:
HPD'li bireyler, dikkatin kendilerinde olmadığı durumlarda rahatsız olur. Sosyal ortamlarda dikkat çekmek için her türlü yöntemi kullanırlar.
İlişkilerde uygunsuz şekilde cinsel davranırlar veya kışkırtıcı olurlar. Bu davranışlar genellikle dikkat çekmek içindir, gerçek cinsel ilgiden ziyade.
Duygular yoğun ancak yüzeyseldir. Hızla bir duygudan diğerine geçerler. Duygu düzenleme becerileri zayıftır.
Sürekli olarak fiziksel görünümlerini dikkat çekmek için kullanırlar. Aşırı makyaj, çarpıcı kıyafetler ve dramatik saç stilleri tercih ederler.
Konuşmaları aşırı etkileyici ancak detaydan yoksundur. Genel ifadeler kullanırlar ve spesifik bilgiden kaçınırlar.
Duygularını abartılı şekilde ifade ederler. Her şey bir performans gibidir.
Örnekler:
Başkalarının veya durumların etkisi altında kolayca kalırlar. Sosyal zeka ve eleştirel düşünce becerisi sınırlı olabilir.
İlişkileri gerçekte olduğundan daha yakın ve samimi olarak değerlendirirler.
HPD'nin kesin nedeni bilinmemekle birlikte, çoklu faktörler rol oynar:
Araştırmalar, kişilik bozukluklarının genetik bir bileşene sahip olduğunu göstermektedir. Ailede HPD veya diğer kişilik bozuklukları öyküsü risk faktörüdür.
Aşırı ilgi veya ihmal:
Uygunsuz sınırlar:
Beyin kimyasında ve yapısında farklılıklar olabileceği düşünülmektedir, ancak spesifik nörobiyolojik mekanizmalar tam olarak anlaşılmamıştır.
HPD, diğer ruh sağlığı durumları ile birlikte görülebilir:
Borderline vs Histrionik:
Narsistik vs Histrionik:
HPD'li biriyle ilişkide olmak, yorucu ve kafa karıştırıcı olabilir.
Başlangıç:
İlerleyen Dönem:
Zorluklar:
HPD tedavi edilebilir bir durumdur. Ancak bireyler genellikle bir sorunları olduğunu kabul etmekte zorlanır.
Psikodinamik Psikoterapi:
Çocukluk deneyimlerini ve savunma mekanizmalarını keşfeder. Dikkat arayışının altındaki derin ihtiyaçları anlamayı hedefler.
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT):
Çarpık düşünce kalıplarını değiştirir ve daha sağlıklı davranışlar öğretir.
Tedavi hedefleri:
Duygu düzenleme ve kişilerarası etkililik becerilerini öğretir.
Grup Terapisi:
Sosyal beceriler geliştirme ve geribildirim alma fırsatı sunar.
HPD için spesifik ilaç yoktur, ancak eşlik eden semptomlar için:
Histrionik kişilik bozukluğu, aşırı duygusallık ve sürekli dikkat arayışı ile karakterize edilen karmaşık bir durumdur. HPD'li bireyler, ilişkilerinde ve sosyal yaşamlarında önemli zorluklar yaşarlar.
Ancak uygun terapi ile HPD tedavi edilebilir. Tedavi süreci uzun ve zorlu olabilir, ancak yaşam kalitesinde önemli iyileşmeler mümkündür.
HPD'li biriyle ilişkideyseniz, hem partner'inizi desteklemek hem de kendi ruh sağlığınızı korumak için profesyonel yardım almayı düşünün.
Histrionik kişilik bozukluğu veya HPD'li biriyle ilişki konusunda destek almak için online terapi ile uzman psikologlarımızdan yardım alın.
