//
Borderline kişilik bozukluğu (BPD), yoğun duygusal deneyimler, istikrarsız ilişkiler ve kimlik karmaşası ile karakterize edilen karmaşık bir ruh sağlığı durumudur. Toplumun yaklaşık %1.6'sında görülür ve kadınlarda daha sık tanılanır. BPD, hem bireyin hem de sevdiklerinin yaşamını derinden etkiler. Ancak umut verici olan şu ki, uygun tedavi ile BPD tam iyileşme mümkündür. Bu makalede, borderline kişilik bozukluğunun ne olduğunu, belirtilerini, nedenlerini ve tedavi seçeneklerini kapsamlı şekilde inceleyeceğiz.
Bu içerik, psikoloji ve ruh sağlığı alanında uzman ekibimiz tarafından hazırlanmıştır.
Uzman psikologlarımızla ücretsiz ön görüşme yapın ve size uygun destek modelini birlikte belirleyin.
Ücretsiz başlayınBorderline kişilik bozukluğu, DSM-5 tarafından tanımlanan bir kişilik bozukluğudur. "Borderline" terimi, tarihi olarak nöroz ve psikoz arasındaki sınırda olduğu düşünüldüğü için kullanılmıştır.
Temel özellikleri şunlardır:
Duygu düzenleme becerileri ciddi şekilde bozulmuştur. Benlik algısı istikrarsızdır ve sık sık değişir.
| Normal Duygusal Tepki | BPD'de Duygusal Tepki |
|---|---|
| Üzüntü birkaç saat sürer | Yoğun üzüntü günlerce sürer |
| Hayal kırıklığı yaşanır | Derin çaresizlik hissedilir |
| Çatışma sonrası uzaklaşma | Terk edilme paniği |
| Öfke kontrol edilebilir | Öfke patlamaları |
| Benlik sabit | Kimlik sık değişir |
DSM-5, BPD tanısı için 9 kriterden en az 5'inin mevcut olmasını gerektirir:
Gerçek veya hayal edilen terk edilmeyi önlemek için çılgınca çaba harcarlar. Bu korku, çoğu davranışın temelinde yatar.
İlişkiler aşırı idealizasyon ve değersizleştirme arasında gidip gelir. Bu "splitting" (bölme) olarak bilinir.
İlişki ve çift sorunları yaşayan BPD'li bireyler için bu döngü çok yaygındır.
Benlik imgesi veya benlik duygusu istikrarsızdır. "Ben kimim?" sorusuna tutarlı yanıt veremezler.
Öz saygı ve özgüven düşük ve istikrarsızdır.
En az iki alanda potansiyel olarak kendine zarar veren impulsif davranışlar sergilerler.
Tekrarlayan intihar tehditleri, jestleri veya girişimleri. Kendine zarar verme davranışları (kesme, yakma) yaygındır.
Online terapi ve kriz hatları bu durumlarda hayat kurtarıcı olabilir.
Duygular yoğun, hızlı ve orantısızdır. Bir duygudan diğerine dakikalar içinde geçiş yapılır.
Anksiyete ve depresyon sıklıkla BPD ile birlikte görülür.
İçsel bir boşluk ve anlamsızlık hissi yaşarlar. Hiçbir şey bu boşluğu dolduramaz gibi görünür.
Öfkeyi kontrol etmekte zorlanırlar. Küçük provokasyonlara aşırı tepkiler verirler.
Stres altında paranoid düşünceler veya şiddetli disosiyatif semptomlar yaşarlar.
BPD, çoklu faktörlerin etkileşiminden kaynaklanır:
Araştırmalar, BPD'nin %40-60 oranında kalıtsal olduğunu göstermektedir. Ailede BPD veya diğer ruh sağlığı durumları risk faktörüdür.
BPD'li bireylerin %70-80'i çocuklukta travma yaşamıştır:
Travma sonrası stres bozukluğu ile BPD sıklıkla birlikte görülür.
Beyin görüntüleme çalışmaları, BPD'li bireylerde farklılıklar göstermiştir:
Nörotransmitter dengesizlikleri:
Araştırmacı Theodore Millon, dört BPD alt türü tanımlamıştır:
BPD'li biriyle ilişkide olmak, duygusal olarak yoğun ve zorlu olabilir.
İdealizasyon Evresi:
Değersizleştirme Evresi:
Kriz Döngüsü:
BPD, tedavi edilebilir bir durumdur. Araştırmalar, tedavi ile belirtilerde %85 iyileşme göstermektedir.
Diyalektik Davranış Terapisi (DBT):
BPD için "altın standart" tedavidir. Marsha Linehan tarafından özellikle BPD için geliştirilmiştir.
DBT bileşenleri:
Dört beceri modülü:
Mentalizasyon Bazlı Terapi (MBT):
Kendi ve başkalarının zihinsel durumlarını anlama kapasitesini geliştirir.
Şema Terapi:
Erken dönem maladaptif şemaları değiştirir. Empati ve duygusal zeka geliştirir.
Transference-Focused Psychotherapy (TFP):
Psikodinamik yaklaşım. Terapi ilişkisindeki aktarım kalıplarını inceler.
Zorluklar:
Başarı faktörleri:
Borderline kişilik bozukluğu, yoğun duygusal acı ve ilişki sorunları ile karakterize edilen karmaşık bir durumdur. BPD'li bireyler, terk edilme korkusu, kimlik karmaşası ve duygusal düzensizlik yaşarlar. Kendileri ve sevdikleri için zorlu bir yolculuk olabilir.
Ancak umut verici olan şu ki, BPD tedavi edilebilir. Diyalektik Davranış Terapisi gibi kanıta dayalı yaklaşımlarla, bireyler duygu düzenleme becerileri geliştirebilir, sağlıklı ilişkiler kurabilir ve istikrarlı bir benlik duygusu oluşturabilir. İyileşme mümkündür ve birçok BPD'li birey tam remisyon yaşar.
Borderline kişilik bozukluğu veya BPD'li biriyle ilişki konusunda profesyonel destek almak için online terapi ile uzman psikologlarımızdan yardım alın.
