
EMDR (Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) terapisi, travmatik anıların işlenmesi ve travma sonrası stres bozukluğunun (TSSB) tedavisinde çığır açan bir psikoterapi yöntemidir. 1987 yılında Francine Shapiro tarafından geliştirilen EMDR, bilateral uyarımlar (genellikle göz hareketleri) kullanarak beynin doğal iyileşme mekanizmalarını aktive eder. Bu yöntem, travma, anksiyete, panik atak, fobiler ve birçok psikolojik sorunun tedavisinde etkili sonuçlar vermektedir.
Bu içerik, psikoloji ve ruh sağlığı alanında uzman ekibimiz tarafından hazırlanmıştır.
Uzman psikologlarımızla ücretsiz ön görüşme yapın ve size uygun destek modelini birlikte belirleyin.
Ücretsiz başlayınEMDR terapisi, travmatik veya rahatsız edici yaşam deneyimlerinin adaptif şekilde işlenmesini sağlayan, kanıta dayalı bir psikoterapi yöntemidir. EMDR'nin temel prensibi, travmatik anıların beyinde "donmuş" veya tam olarak işlenmemiş halde kaldığı ve bu durumun psikolojik semptomla ra neden olduğudur.
EMDR seanslarında, terapist hastayı travmatik anıya odaklanmaya yönlendirirken aynı anda bilateral uyarımlar (göz hareketleri, ses veya dokunma) sağlar. Bu süreç, beynin her iki yarımküresini aktive ederek anının adaptif şekilde işlenmesini ve entegre edilmesini sağlar.
EMDR terapisinin neden işe yaradığı tam olarak anlaşılmamakla birlikte, bilateral uyarımların REM (Rapid Eye Movement - Hızlı Göz Hareketi) uykusuna benzer bir beyin aktivasyonu yarattığı düşünülmektedir. REM uykusu sırasında beyin günün olaylarını işler ve entegre eder.
Travmatik bir olay yaşandığında, güçlü duygular ve stres beynin normal bilgi işleme sürecini bozabilir. Anı, görüntüler, sesler, koku lar, duygular ve bedensel sensasyonlarla birlikte "donmuş" halde kalır. EMDR, bu donmuş anının yeniden işlenmesini sağlar.
| Aşama | Açıklama | Süreç |
|---|---|---|
| 1. Geçmiş Öyküsü | Terapist hasta öyküsünü alır ve hedef anıları belirler | İlk seanslar |
| 2. Hazırlık | Hasta EMDR sürecine hazırlanır, güvenli yer tekniği öğretilir | 1-2 seans |
| 3. Değerlendirme | Hedef anı, olumsuz ve olumlu inançlar belirlenir | Her hedef için |
| 4. Duyarsızlaştırma | Bilateral uyarımlarla anı işlenir | Çekirdek süreç |
| 5. Yerleştirme | Olumlu inançların güçlendirilmesi | Her hedef için |
| 6. Beden Taraması | Bedensel sensasyonların kontrolü | Her hedef için |
| 7. Kapanış | Seans sonlandırılır, hastaya bilgi verilir | Her seans sonu |
| 8. Yeniden Değerlendirme | Önceki hedefin durumu kontrol edilir | Sonraki seans başı |
EMDR terapisi, başlangıçta travma sonrası stres bozukluğu için geliştirilmiş olsa da, günümüzde çok daha geniş bir yelpazede kullanılmaktadır.
Travma ve Stres İlişkili Bozukluklar:
Kaygı Bozuklukları:
Diğer Psikolojik Sorunlar:
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Amerikan Psikologlar Derneği (APA), EMDR'yi travma tedavisinde etkili bir yöntem olarak onaylamıştır.
Tipik bir EMDR seansı 60-90 dakika sürer ve şu şekilde ilerler:
Terapist sizinle birlikte işlenecek travmatik anıyı veya rahatsız edici deneyimi belirler. Anıyla ilişkili:
Terapist sizden anıya odaklanmanızı ister ve aynı anda bilateral uyarım sağlar:
Her uyarım seti 20-30 saniye sürer. Set sonunda terapist "Neler fark ediyorsunuz?" diye sorar ve ortaya çıkan düşünce, duygu veya sensasyonları not eder. Süreç, anının rahatsızlık düzeyi azalana kadar tekrarlanır.
EMDR seansı sırasında farklı deneyimler yaşayabilirsiniz:
Önemli olan, ortaya çıkan her şeyin fark edilmesi ve "geçmesine izin verilmesi"dir. Terapist süreci güvenli bir şekilde yönetir.
EMDR tedavisinin süresi, travmanın karmaşıklığına ve sayısına bağlı olarak değişir:
EMDR, bilişsel davranışçı terapi gibi bazı terapi yöntemlerinden daha hızlı sonuç verebilir. Araştırmalar, EMDR'nin 3 seansta %77-90 tek travma TSSB vakalarında semptomlarda önemli azalma sağladığını göstermektedir.
EMDR genel olarak güvenli bir tedavi yöntemi olmakla birlikte, bazı geçici yan etkiler yaşanabilir:
Seans Sırasında:
Seans Sonrası:
Bu yan etkiler genellikle 24-48 saat içinde geçer ve işleme sürecinin doğal bir parçasıdır. Terapist, sizi bu olası deneyimler hakkında bilgilendirir ve başa çıkma stratejileri öğretir.
EMDR, aşağıdaki durumlarda dikkatle uygulanmalı veya ertelenmelidir:
EMDR, diğer terapi yöntemlerinden bazı önemli farklılıklar gösterir:
EMDR vs Konuşma Terapisi:
EMDR vs BDT:
EMDR vs Maruziyet Terapisi:
Hangi terapinin size uygun olduğu, sorunun türüne, kişisel tercihlerinize ve terapist uzmanlığına bağlıdır.
EMDR terapisi, online terapi platformları aracılığıyla da etkili bir şekilde uygulanabilir. Online EMDR'de:
Online terapi, coğrafi erişimi artırır ve travma yaşamış kişilerin evlerinin güvenli ortamında terapi almalarını sağlar.
Aşağıdaki durumlardan herhangi birini yaşıyorsanız, EMDR terapisinden faydalanabilirsiniz:
EMDR, travma sonrası herhangi bir zamanda uygulanabilir. "Çok zaman geçti" diye bir kavram yoktur. Yıllarca önce yaşanmış travmalar bile EMDR ile etkili şekilde tedavi edilebilir.
EMDR terapisi, travma tedavisinde devrim yaratan, bilimsel araştırmalarla desteklenen güçlü bir tedavi yöntemidir. Bilateral uyarımlar aracılığıyla beynin doğal iyileşme mekanizmalarını aktive eden EMDR, travmatik anıların adaptif şekilde işlenmesini sağlar. Özellikle travma sonrası stres bozukluğu tedavisinde altın standart olarak kabul edilen EMDR, aynı zamanda anksiyete, depresyon, fobiler ve diğer birçok psikolojik sorunun tedavisinde de etkili sonuçlar vermektedir.
Travmatik deneyimler yaşadıysanız ve bu deneyimler hala hayatınızı olumsuz etkiliyorsa, EMDR terapisi sizin için uygun bir seçenek olabilir. Uzman bir EMDR terapisti ile çalışarak, geçmişin gölgesinden kurtulabilir ve daha sağlıklı bir gelecek inşa edebilirsiniz.