//
Bilişsel davranışçı terapi (BDT), ruh sağlığı tedavisinde en yaygın kullanılan ve bilimsel araştırmalarla etkinliği kanıtlanmış psikoterapi yöntemlerinden biridir. BDT, düşünceleriniz, duygularınız ve davranışlarınız arasındaki ilişkiye odaklanarak işlevsel olmayan düşünce ve davranış kalıplarınızı değiştirmenize yardımcı olur. Bu terapi yaklaşımı, anksiyete bozuklukları, depresyon, panik atak, obsesif kompulsif bozukluk ve birçok psikolojik sorunun tedavisinde etkili sonuçlar vermektedir.
Bu içerik, psikoloji ve ruh sağlığı alanında uzman ekibimiz tarafından hazırlanmıştır.
Uzman psikologlarımızla ücretsiz ön görüşme yapın ve size uygun destek modelini birlikte belirleyin.
Ücretsiz başlayınBilişsel davranışçı terapi, 1960'larda Aaron T. Beck tarafından geliştirilen yapılandırılmış, hedefe yönelik ve kısa süreli bir psikoterapi yöntemidir. BDT'nin temel varsayımı, psikolojik sorunların büyük ölçüde işlevsel olmayan düşünce (biliş) kalıplarından kaynaklandığıdır.
BDT'de üç temel bileşen birlikte çalışır:
Bu üç öğe birbirini sürekli etkiler ve döngüsel bir ilişki içindedir. BDT, bu döngüyü kırarak daha sağlıklı düşünce ve davranış kalıpları geliştirmenize yardımcı olur.
Bilişsel davranışçı terapi, belirli ilke ve teknikler çerçevesinde sistematik bir şekilde ilerler. Terapinin işleyişini anlamak için temel çalışma mekanizmalarını inceleyelim.
BDT'nin ilk adımı, problematik durumlarda ortaya çıkan otomatik düşüncelerinizi fark etmenizi sağlamaktır. Otomatik düşünceler, bilinçsizce ve hızla zihninizden geçen, genellikle olumsuz içerikli düşüncelerdir.
Örneğin, bir toplantıda konuşma yaparken "Herkes beni aptal bulacak" veya "Hata yaparsam utanç içinde kalırım" gibi otomatik düşünceler deneyimleyebilirsiniz. Bu düşünceler sosyal kaygı ve kaçınma davranışlarına yol açar.
Otomatik düşüncelerinizi tanımladıktan sonra, terapist sizinle birlikte bu düşüncelerdeki mantık hatalarını (bilişsel çarpıtmaları) tespit eder. Yaygın bilişsel çarpıtmalar şunlardır:
| Bilişsel Çarpıtma | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Tümüyle veya Hiç Düşüncesi | Durumları siyah-beyaz kategorilerde değerlendirme | "Ya mükemmel olacağım ya da tam bir başarısızım" |
| Aşırı Genelleme | Tek bir olaydan genel sonuçlar çıkarma | "Bu iş görüşmesi kötü gitti, asla iş bulamayacağım" |
| Zihin Okuma | Başkalarının ne düşündüğünü bildiğinizi varsayma | "Ona selam verdim, benden nefret ediyor olmalı" |
| Felaketleştirme | En kötü senaryoyu beklemek | "Bu baş ağrısı beyin tümörü olabilir" |
| Duygusal Akıl Yürütme | Duygularınızı gerçeklik olarak kabul etme | "Kendimi değersiz hissediyorum, demek ki değersizim" |
BDT seansları arasında, düşünce kayıtları tutarak günlük yaşamınızdaki otomatik düşünceleri izlersiniz. Bu kayıtlar genellikle şu bilgileri içerir:
BDT sadece düşüncelerle çalışmaz, aynı zamanda davranışsal teknikler de kullanır. Davranışsal deneyler, işlevsel olmayan inançlarınızı test etmek için gerçek yaşam durumlarında planlı eylemler gerçekleştirmenizi içerir.
Örneğin, sosyal kaygısı olan biri "İnsanlar benimle konuşmak istemez" inancını test etmek için bir arkadaşını kahveye davet edebilir. Bu deney, korkulan sonucun gerçekleşip gerçekleşmediğini gösterir ve inancın geçerliliğini değerlendirir.
Bilişsel davranışçı terapi, geniş bir yelpazedeki psikolojik sorunun tedavisinde etkili olduğu bilimsel araştırmalarla kanıtlanmıştır.
Kaygı Bozuklukları:
Duygudurum Bozuklukları:
Diğer Psikolojik Sorunlar:
Araştırmalar, BDT'nin özellikle anksiyete ve depresyon tedavisinde ilaç tedavisi kadar etkili olduğunu, hatta uzun vadede daha kalıcı sonuçlar verdiğini göstermektedir.
Bilişsel davranışçı terapi yapılandırılmış ve hedefe yönelik bir süreçtir. Tipik bir BDT süreci şu şekilde ilerler:
İlk 1-2 seansta terapist, mevcut sorunlarınızı, belirtilerinizi, yaşam öykünüzü ve terapi hedeflerinizi değerlendirir. Birlikte çalışma için bir formülasyon (problem kavrayışı) geliştirilir.
Haftada bir veya iki hafta bir gerçekleşen seanslarda, terapist sizinle birlikte:
Her seans genellikle 45-50 dakika sürer ve belirli bir gündem çerçevesinde ilerler. Seanslar arasında ev ödevleri yapmanız beklenir.
Terapi hedeflerinize ulaştığınızda, seanslar aralıklı hale gelir ve sonlandırılır. Son seanslarda, ilerlemenizi korumak ve olası geri dönüşleri önlemek için stratejiler geliştirilir.
Bilişsel davranışçı terapi, kısa süreli bir terapi yöntemi olarak tasarlanmıştır. Standart BDT tedavisi genellikle 12-20 seans arasında sürer. Ancak süre, sorunun ciddiyeti ve karmaşıklığına bağlı olarak değişebilir.
BDT'nin etkileri genellikle ilk 4-6 seans içinde hissedilmeye başlar. Araştırmalar, hastaların %50-75'inin 12-16 seans sonunda önemli iyileşme gösterdiğini ortaya koymaktadır.
Bilişsel davranışçı terapi, online terapi formatına son derece uygun bir yöntemdir. Araştırmalar, online BDT'nin yüz yüze BDT kadar etkili olduğunu göstermektedir. Online BDT'nin avantajları:
Aşağıdaki durumlardan herhangi birini yaşıyorsanız, BDT'den faydalanabilirsiniz:
BDT, değişim için hazır olduğunuzda ve aktif katılım göstermeye istekli olduğunuzda en etkilidir. Terapiye başlamak için "kusursuz" bir zaman beklemenize gerek yoktur. En iyi zaman, yardıma ihtiyacınız olduğunu fark ettiğiniz andır.
Bilişsel davranışçı terapi, düşünce ve davranış kalıplarınızı değiştirerek psikolojik sağlığınızı iyileştiren güçlü ve etkili bir tedavi yöntemidir. BDT, size sadece semptomlarda rahatlama değil, aynı zamanda yaşam boyu kullanabileceğiniz zihinsel beceriler kazandırır. Yapılandırılmış yapısı, kısa süreli olması ve bilimsel kanıtlarla desteklenmesi, BDT'yi modern psikoterapi alanında tercih edilen bir yaklaşım haline getirmiştir.
Düşüncelerinizin duygularınızı ve davranışlarınızı nasıl etkilediğini anlamak ve değiştirmek istiyorsanız, BDT sizin için doğru seçim olabilir. Online terapi aracılığıyla lisanslı BDT terapistlerine kolayca ulaşabilir ve kendi hızınızda iyileşme yolculuğuna başlayabilirsiniz.
