//
Psikoterapi dünyasında en çok bilinen iki yaklaşım, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve psikanaliz (veya psikodinamik terapi) oldukça farklı felsefelere, tekniklere ve hedeflere sahiptir. Her iki yaklaşım da psikolojik sorunların tedavisinde etkilidir, ancak kişinin ihtiyaçlarına, tercihlerine ve sorunun doğasına göre birinin diğerinden daha uygun olabileceği durumlar vardır. Bu makalede, BDT ve psikanaliz arasındaki temel farkları, güçlü yönlerini ve hangi durumlarda hangisinin tercih edilmesi gerektiğini detaylı olarak inceleyeceğiz.
Bu içerik, psikoloji ve ruh sağlığı alanında uzman ekibimiz tarafından hazırlanmıştır.
Uzman psikologlarımızla ücretsiz ön görüşme yapın ve size uygun destek modelini birlikte belirleyin.
Ücretsiz başlayınBilişsel davranışçı terapi, şimdiki zamana odaklanır ve düşünce-duygu-davranış bağlantısını inceler. Temel varsayımı, olumsuz düşüncelerin (bilişsel çarpıtmalar) olumsuz duygulara ve davranışlara yol açtığıdır.
Ana ilkeler:
Psikodinamik psikoterapi, Freud'un psikanaliz teorisinden gelişmiştir. Bilinçdışı süreçlerin ve geçmiş deneyimlerin (özellikle çocukluk) mevcut sorunları nasıl şekillendirdiğini keşfeder.
Ana ilkeler:
| Özellik | Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) | Psikanaliz/Psikodinamik Terapi |
|---|---|---|
| Terapi Süresi | Kısa-orta (8-20 seans) | Uzun (6 ay - 3+ yıl) |
| Seans Sıklığı | Haftada 1 seans | Haftada 1-5 seans |
| Odak | Şimdiki zaman, belirli semptomlar | Geçmiş, bilinçdışı süreçler |
| Yapı | Yapılandırılmış, gündem odaklı | Serbest, hasta yönelimli |
| Terapist Rolü | Aktif, eğitici, işbirlikçi | Pasif, yorumlayıcı, yansıtıcı |
| Teknikler | Düşünce kayıtları, davranışsal deneyler, ev ödevleri | Serbest çağrışım, rüya analizi, transferans analizi |
| Hedef | Semptom azalması, beceri kazanma | İçgörü, karakterolojik değişim |
| Kanıt Düzeyi | Çok yüksek (RCT çalışmaları) | Orta-yüksek (uzun vadeli çalışmalar) |
Bilişsel Yeniden Yapılandırma: Olumsuz otomatik düşünceleri belirleme ve sorgulama.
| Olumsuz Düşünce | Kanıt | Alternatif Düşünce |
|---|---|---|
| "Herkes beni yargılıyor" | Kanıt yok, varsayım | "Çoğu insan kendi düşünceleriyle meşgul" |
Davranışsal Aktivasyon: Depresyon ve kaçınmayı azaltmak için aktivite planlama.
Maruziyet Terapisi: Kaygı bozukluklarında korkutucu durumlarla aşamalı yüzleşme.
Ev Ödevleri: Seanslar arası beceri pratiği ve düşünce kayıtları.
Serbest Çağrışım: Hastanın aklından geçen her şeyi sansürsüz söylemesi.
Rüya Analizi: Rüyalar, bilinçdışı arzuların ve çatışmaların sembolik ifadeleri olarak incelenir.
Transferans Analizi: Hastanın terapiste karşı geliştirdiği duygular, geçmiş ilişkileri anlamak için kullanılır.
Direnç Analizi: Terapide ortaya çıkan kaçınma davranışları, hangi konulardan kaçındığını gösterir.
BDT, özellikle belirli semptomları hedefleyen kısa vadeli terapi gerektiren durumlarda etkilidir.
Kanıta dayalı endikasyonlar:
Psikodinamik terapi, kronik, karmaşık ve kişilerarası boyutu olan sorunlarda uzun vadeli iyileşme sağlar.
Uygun durumlar:
Hangi terapinin size uygun olduğuna karar verirken aşağıdaki faktörleri göz önünde bulundurun.
Bazı terapistler, her iki yaklaşımın unsurlarını birleştirerek "entegratif" terapi uygularlar. Örneğin, psikodinamik içgörülerle birlikte BDT tekniklerini kullanabilirler.
BDT:
Psikanaliz:
Terapi yaklaşımından bağımsız olarak, aşağıdaki durumlarda online terapi almanız önerilir:
Bilişsel davranışçı terapi ve psikanaliz, her ikisi de etkili ancak temelde farklı psikoterapi yaklaşımlarıdır. BDT, kısa vadeli, yapılandırılmış ve semptom odaklıdır; psikanaliz ise uzun vadeli, içgörü yönelimli ve derin değişim hedeflidir.
Hangisinin size uygun olduğu, sorunun türüne, kişisel tercihlerinize, zaman ve kaynaklarınıza bağlıdır. Bazı durumlarda, her iki yaklaşımın unsurlarını birleştiren entegratif bir terapi en faydalı olabilir.
Uzman bir terapist seçerek, sizin için en uygun yaklaşımı belirleyebilirsiniz. Unutmayın, doğru terapi yaklaşımı, terapist ile aranızdaki uyum kadar önemlidir.
